به گزارش خبرنگار روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی ایران، فضای بیمارستان در آن ساعات نفس‌گیر، سنگین و پر از اضطراب است؛ جایی میان مرز باریک امید و ناامیدی. بر روی تخت بیمارستان، قلبی هنوز به مدد دستگاه‌ها می‌تپد و تنفس جریان دارد، اما پزشکان با دلی اندوهگین حکم قطعی مرگ مغزی را صادر کرده‌اند؛ حکمی که برخلاف کما، راه بازگشتی ندارد و پایان حیات هوشیار انسان است.

 

در این سوی اتاق، خانواده‌ای ایستاده‌اند که دنیا بر سرشان خراب شده است؛ عزیزترین‌شان روی تخت خوابیده و در همین لحظات سخت و بحرانی، در حالی که هنوز داغ رفتنش را باور نکرده‌اند، باید بزرگ‌ترین و سرنوشت‌سازترین تصمیم زندگی‌شان را بگیرند؛ آیا اجازه می‌دهند تن بی‌جان عزیزشان، چراغ زندگی انسان‌های دیگری باشد که در لیست انتظار مرگ و زندگی دست‌وپا می‌زنند؟

 

این تصمیم، سخت‌ترین دوگانه جهان برای هر پدر، مادر یا همسری است. اما در میان این طوفان غم، دست‌هایی مهربان از جنس کادر درمان و واحد فراهم‌آوری اعضا در کنار خانواده‌ها قرار می‌گیرند تا به آن‌ها یادآوری کنند این پایان راه نیست؛ بلکه آغاز امتداد زندگی است.

 

اهدای عضو، روایت‌گر تجلی باشکوه‌ترین نوع بخشش انسانی است؛ جایی که یک مرگ تلخ، به تولدی دوباره برای چندین انسان دیگر تبدیل می‌شود و نام جان‌آفرین‌ها را برای همیشه در تاریخ عاطفه و نوع‌دوستی این سرزمین جاودانه می‌سازد.

 

 

واحد فراهم‌آوری اعضا و نسوج پیوندی دانشگاه علوم پزشکی ایران با بهره‌گیری از تیم‌های تخصصی و کارآزموده، توانسته است رتبه برتر کشوری را در نسبت ارگان به اهداکننده به خود اختصاص دهد؛ موفقیتی که به گفته مسئولان این واحد، خبری امیدوارکننده برای کاهش فهرست انتظار طولانی بیماران نیازمند به شمار می‌رود.

 

 

دکتر رضا دهقانی اطهر، متخصص اورولوژی، فلوشیپ پیوند کلیه و سرپرست واحد فراهم‌آوری اعضا و نسوج پیوندی دانشگاه علوم پزشکی ایران، در گفت‌وگو با روابط عمومی دانشگاه به تشریح آخرین وضعیت، چالش‌ها و دستاوردهای این واحد پرداخت.

 

 

وی با اشاره به سیر تحولات این واحد توضیح داد: این مرکز فعالیت خود را ابتدا در بیمارستان هفتم تیر آغاز کرد؛ اما در حال حاضر، با حمایت‌های معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی ایران و ریاست محترم بیمارستان فیروزگر، جناب آقای دکتر انوشیروانی، این واحد در فضایی مناسب و آرام‌بخش در بیمارستان فیروزگر مستقر شده است. با توجه به فضای پرتنش بیمارستانی، این جابجایی گامی مؤثر در راستای تأمین آرامش خاطر خانواده‌های اهداکنندگان و تسهیل فرایند رضایت‌گیری بوده است.

 

 

به گفته دهقانی، این مرکز به لطف حضور پرسنلی با پشتوانه علمی قوی و تیمی کارآزموده، هم‌اکنون از نظر شاخص‌های عملکردی رتبه برتر را  در میان دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور به خود اختصاص داده است.

 

سرپرست واحد فراهم‌آوری اعضا و نسوج دانشگاه علوم پزشکی ایران با اشاره به بیماران لیست انتظار ارگان در کشور افزود: کلیه بالاترین آمار برداشت ارگان را در سطح کشور به خود اختصاص داده است؛ زیرا تعداد بیماران نیازمند در مرحله پایانی نارسایی کلیه (دیالیز) بیشتر از سایرین است. پس از کلیه، پیوند کبد قرار دارد که حدود پنج سال است در دانشگاه علوم پزشکی ایران انجام می‌شود. همچنین در صورت سلامت ارگان‌ها، قلب، ریه، پانکراس، روده و حتی قرنیه چشم‌ها نیز برای نجات بیماران نیازمند برداشت و پیوند می‌شوند.

 

 

وی خاطرنشان کرد: با احتساب ارگان‌های حیاتی، اهدای ارگان یک اهداکننده مرگ مغزی می‌تواند نجات‌بخش زندگی ۱ تا ۸ انسان دیگر باشد؛ این آمار بدون احتساب نسوج و قرنیه‌هاست.

 

 

دهقانی با تأکید بر لزوم آگاهی‌بخشی عمومی از طریق رسانه‌ها گفت: یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های ذهنی مردم، تفکیک میان «کما» و «مرگ مغزی» است. بیماران در کما ممکن است علائم حیاتی بازگشت‌پذیر داشته باشند، اما مرگ مغزی وضعیتی غیرقابل بازگشت است که پس از تأیید قطعی توسط متخصصان مورد تأیید وزارت بهداشت احراز می‌شود.

 

 

وی افزود: از سال ۱۹۶۸ میلادی و بر اساس استانداردهای جهانی، مرگ مغزی به معنای مرگ قطعی فرد است؛ با این حال، با برقراری جریان اکسیژن و تهویه مکانیکی، ضربان قلب تا چند روز به طور خودکار ادامه می‌یابد. در این فاصله، تیم پزشکی موظف است با مدیریت دقیق بالینی، ارگان‌های حیاتی را حفظ کند تا خانواده در فضایی کاملاً اختیاری و بدون هیچ‌گونه اجباری، تصمیم نهایی خود را مبنی بر اهدای عضو اتخاذ کنند.

 

 نقش خرده‌فرهنگ‌ها و ضرورت فرهنگ‌سازی

 

دهقانی با اشاره به نرخ موفقیت ۹۰ تا ۹۵ درصدی این دانشگاه در جلب رضایت خانواده‌ها تصریح کرد: در حدود ۵ تا ۱۰ درصد موارد، باورهای سنتی و خرده‌فرهنگ‌ها در خصوص امکان برگشت‌پذیری موارد مرگ مغزی، مانع از رضایت خانواده‌ها می‌شود؛ این در حالی است که بیماران در فهرست انتظار پیوند ممکن است سال‌ها در انتظار بمانند و حتی در این فاصله جان خود را از دست بدهند.

 

 

وی در پایان ضمن تجلیل از نوع‌دوستی خانواده‌های اهداکنندگان «جان‌آفرینان» تأکید کرد: ترویج فرهنگ اهدای عضو از سوی رسانه‌ها، نه تنها زمان انتظار بیماران را کاهش می‌دهد، بلکه به خانواده‌های داغ‌دیده آرامش روحی ماندگاری می‌بخشد؛ چرا که یاد و خاطره عزیزان‌شان با تپش قلب در سینه دیگران جاودانه خواهد ماند.